UltimatePOS — ماژول نگهداری و تعمیرات (CMMS)

راهنمای جامع
دسته‌بندی قطعات، تجهیزات
و دارایی‌های کارخانه

راهنمای عملی برای مدیران، حسابداری، CRM، انبار و تیم تعمیرات

نسخه: ۱.۰ — تیر ۱۴۰۵
سیستم: UltimatePOS V6.9 + Maintenance Module
مخاطب: همه پرسنل — بدون نیاز به دانش فنی

فهرست مطالب

این سند توضیح می‌دهد چگونه خط تولید، ماشین‌ها (لاکسا، فول‌کات، بسته‌بند)، تاسیسات (پمپ باد)، سیم‌کابل، ابزار (آچار آلن) و قطعات مصرفی را در سیستم ثبت کنید تا هم در CRM و حسابداری و هم در نگهداری و تعمیرات (CMMS) درست کار کند.

۱. چرا به دسته‌بندی نیاز داریم؟

در یک کارخانه، «چیزها» انواع مختلفی دارند. اگر همه را یک‌جور ثبت کنیم، گزارش خرابی، گارانتی، موجودی انبار و حسابداری اشتباه می‌شود.

نوعمثالسوال اصلیثبت در
خط تولیدخط دستمال کاغذیکدام بخش کارخانه؟خط تولید
ماشینلاکسا، فول‌کات، بسته‌بندکدام دستگاه خراب شد؟تجهیز
قطعه داخل ماشینغلطک، موتور، سیم‌کابلچه قطعه‌ای عوض شود؟قطعه نصب‌شده
تاسیساتپمپ باد، برق کارخانهمال کل کارخانه است؟تجهیز جدا
ابزارآچار آلندر انبار داریم؟قطعه یدکی
مصرفیفیلتر، روغن، غلطکتمام می‌شود و دوباره خرید؟کاتالوگ + انبار

ساختار درختی چندسطحی (طبق پیشنهاد دکتر داوری)

مشتری / کارخانه (CRM)
پروژه (قرارداد نصب یا نگهداری)
خط تولید (مثلاً TP-01)
ماشین / تجهیز (لاکسا، فول‌کات، ...)
قطعات نصب‌شده (درخت BOM)

۲. تصویر کلی — هر چیز کجا می‌نشیند؟

سیستم یک درخت واحد ندارد؛ چهار محور موازی دارد که با هم کار می‌کنند:

📍

محور ۱ — مکان عملیاتی

مشتری → پروژه → خط تولید → ماشین → قطعات
سوال: کجاست؟

🏷️

محور ۲ — نوع ماشین

دسته‌بندی درختی تجهیزات
سوال: چه نوع ماشینی است؟

📋

محور ۳ — کاتالوگ فنی

تعریف استاندارد قطعات
سوال: این قطعه چیست؟

💰

محور ۴ — انبار و مالی

موجودی، قیمت، دارایی ثابت
سوال: چند تا داریم و ارزشش چقدر است؟

۳. چهار لایهٔ اصلی — جزئیات

لایه الف — محل و مشتری (عملیاتی)

نام در سیستمجدول / ماژولمعنی ساده
مشتریcontacts — CRMکارخانه یا شخص صاحب کار
پروژهpjt_projects — Projectقرارداد نصب، راه‌اندازی یا نگهداری
خط تولیدmaintenance_production_linesیک خط مشخص در کارخانه
تجهیز / ماشینmaintenance_equipmentهر دستگاه روی آن خط
قطعه نصب‌شدهmaintenance_equipment_partsقطعه روی ماشین (با زیرقطعه)

لایه ب — دسته‌بندی نوع ماشین (درختی)

ماشین‌آلات تولید ├── خط تبدیل (Converting) │ ├── لاکسا (Waxing) │ ├── فول‌کات (Full Cut) │ └── ... ├── بسته‌بندی (Packaging) ├── تاسیسات کارخانه │ ├── کمپرسور / پمپ باد │ └── سیستم برق └── ابزار و تجهیزات کمکی

لایه ج — کاتالوگ فنی قطعات

یک‌بار تعریف می‌شود؛ برای همه ماشین‌های مشابه قابل استفاده است. شامل: کد کاتالوگ، سازنده، نوع (مکانیکی/الکترونیکی/پنوماتیک/مصرفی)، OEM، فاصله تعویض پیشنهادی.

لایه د — انبار و مالی

بخشکاربرد
قطعه یدکی (Spare Part)موجودی انبار، حداقل stock، قیمت خرید
محصول (Product)پیوند با انبار اصلی سیستم
دارایی ثابت (Asset)ماشین‌های گران‌قیمت — استهلاک حسابداری
حسابداری (Accounting)ثبت هزینه تعمیر و حساب‌های ثابت

۴. نمودار ارتباط ماژول‌ها

CRM / مشتری پروژه Project خط تولید CMMS تجهیز / ماشین قطعات نصب‌شده (BOM) انبار قطعات دارایی ثابت کاتالوگ قطعات حسابداری

فلش‌های عمودی: سلسله‌مراتب عملیاتی | فلش‌های افقی: ارتباط با انبار، کاتالوگ، دارایی و حسابداری

نمودار جریان داده — از ثبت تا تعمیر

ثبت ماشین تعریف BOM برنامه PM گزارش خرابی دستور کار

۵. مثال عملی: کارخانه دستمال کاغذی

۵.۱ ثبت مشتری و پروژه

موردمقدار نمونهماژول
مشتریکارخانه پارس تیشوCRM / مخاطبین
پروژهنصب و نگهداری خط TP-2026Project
نوع مشتریfactory (کارخانه)CMMS — client_type

۵.۲ خط تولید و ماشین‌ها

کدنامدستهتوضیح
TP-01خط دستمال کاغذیخط تولید اصلی
EQ-LAX-01ماشین لاکساتبدیلروی خط TP-01
EQ-FC-01فول‌کاتتبدیلروی خط TP-01
EQ-PKG-01بسته‌بندبسته‌بندیروی خط TP-01
EQ-AIR-01کمپرسور / پمپ بادتاسیساتمشترک — تجهیز جدا
نکته مهم: پمپ باد معمولاً مال کل کارخانه است، نه فقط یک ماشین. آن را به‌صورت تجهیز مستقل با دسته «تاسیسات» ثبت کنید، نه زیرقطعهٔ لاکسا.

۵.۳ درخت قطعات ماشین لاکسا (BOM)

ماشین لاکسا (EQ-LAX-01) │ ├── سیستم حرارتی │ ├── غلطک لاکسا [مصرفی | گارانتی ۶ ماه] │ └── سنسور دما [الکترونیکی] │ ├── سیستم پنوماتیک │ ├── شیر برقی [پنوماتیک] │ └── لوله فشار │ └── سیستم برق ├── موتور اصلی └── سیم‌کابل انتقال [الکترونیکی]

۵.۴ پمپ باد — تجهیز جدا

کمپرسور / پمپ باد (EQ-AIR-01) │ ├── موتور الکتریکی ├── سیم‌کابل انتقال برق ├── فیلتر هوا [مصرفی — موجودی انبار] └── مخزن هوا

۶. جدول تصمیم — «این را کجا ثبت کنم؟»

اگر این است...ثبت کن در...چرا؟
خط تولید دستمالخط تولیدمحدودهٔ کارخانه
ماشین لاکسا / فول‌کات / بسته‌بندتجهیز (ماشین)قابل تعمیر، گزارش خرابی، PM
پمپ باد مشترک کارخانهتجهیز جدا + دسته تاسیساتمال چند خط است
سیم‌کابل روی یک ماشینقطعه نصب‌شده (BOM)جزء همان ماشین
آچار آلنقطعه یدکی / انبارابزار — نه ماشین
غلطک / فیلتر / روغنکاتالوگ + انبار + BOMتعریف + موجودی + محل نصب
ماشین ۲+ میلیارد تومانیتجهیز CMMS + دارایی ثابتتعمیرات + حسابداری
پیچ کوچک مصرفیکاتالوگ (مصرفی) + انبارفقط از انبار کم می‌شود

قانون طلایی — ۴ سوال

کجاست؟

→ خط تولید + ماشین + BOM

چیست؟

→ کاتالوگ قطعات + دسته نوع

چند تا داریم؟

→ انبار قطعات یدکی

ارزش دفتری؟

→ دارایی ثابت + حسابداری

۷. روال گام‌به‌گام — از صفر تا بهره‌برداری

۱

ثبت مشتری در CRM

کارخانه را در مخاطبین (contacts) ثبت کنید. پیگیری قرارداد و ارتباطات در CRM انجام می‌شود.

۲

ایجاد پروژه

پروژهٔ نصب یا نگهداری در ماژول Project بسازید و به مشتری وصل کنید.

۳

تعریف خط تولید

نگهداری → خطوط تولید → مثلاً TP-01 با کد و نام و اتصال به پروژه.

۴

طراحی دسته‌بندی نوع ماشین

نگهداری → دسته‌بندی تجهیزات → درخت (تبدیل، بسته‌بندی، تاسیسات، ...).

۵

ثبت ماشین‌ها

هر ماشین: کد، نام، سریال، خط تولید، پروژه، مشتری، دسته، تاریخ نصب، گارانتی.

۶

تعریف کاتالوگ قطعات

قطعات تکراری (غلطک، فیلتر، بلبرینگ) را یک‌بار در کاتالوگ قطعات تعریف کنید.

۷

ساخت BOM (درخت قطعات)

در تب «قطعات» هر ماشین: سیستم‌ها و زیرقطعات را با parent_id درختی وارد کنید.

۸

راه‌اندازی انبار

قطعات یدکی را با لینک به محصول انبار ثبت کنید. حداقل موجودی تنظیم کنید.

۹

ثبت دارایی ثابت (حسابداری)

ماشین‌های اصلی را در Asset Management ثبت و با تجهیز CMMS پیوند دهید (fixed_asset_id).

۱۰

برنامه نگهداری و شروع بهره‌برداری

PM تنظیم کنید. بازدید، دستور کار، تعویض قطعه و گزارش خرابی را فعال کنید.

۸. گارانتی، مصرفی، مفقودی و مستهلک

مفهومکجا ثبت می‌شود؟فیلدهای کلیدی
گارانتی ماشین تجهیز (Equipment) warranty_expires_at
گارانتی قطعه قطعه نصب‌شده (Equipment Part) warranty_status, warranty_provider, warranty_expires_at
مسئولیت تعمیر قطعه نصب‌شده responsibility: ours / vendor / shared
قطعه مصرفی کاتالوگ + قطعه نصب‌شده is_consumable = بله
تعویض دوره‌ای قطعه نصب‌شده replacement_interval_days, expected_replacement_date
سلامت قطعه بازدید + قطعه health_percentage (۰ تا ۱۰۰)
مستهلک / بازنشسته تجهیز status = retired
مصرف از انبار قطعه یدکی spare_part_consumptions
تعویض در تعمیر تاریخچه تعویض part_replacements

چرخهٔ عمر قطعه — نمودار

تعریف در کاتالوگ خرید و انبار نصب روی ماشین بازدید دوره‌ای تعویض / تعمیر ثبت در تاریخچه

۹. نقش هر بخش سازمان

🤝

فروش / CRM

  • ثبت مشتری (کارخانه)
  • پیگیری قرارداد
  • پیشنهاد و فاکتور
🔧

فنی / CMMS

  • خط تولید و ماشین
  • BOM و PM
  • بازدید و دستور کار
📦

انبار

  • کاتالوگ و موجودی
  • حداقل stock
  • تحویل به تعمیرات
📊

حسابداری

  • دارایی ثابت
  • استهلاک
  • هزینه تعمیرات
👷

تعمیرات

  • گزارش خرابی
  • اجرای دستور کار
  • ثبت تعویض قطعه
👔

مدیریت

  • داشبورد CMMS
  • گزارش هزینه و توقف
  • تصمیم اورهال

مسیر منو در سیستم

کارمسیر منو
مشتریمخاطبین / CRM
پروژهProject → پروژه‌ها
خط تولیدنگهداری → خطوط تولید
ماشیننگهداری → تجهیزات
دسته نوع ماشیننگهداری → دسته‌بندی تجهیزات
کاتالوگ قطعهنگهداری → کاتالوگ قطعات
انبار قطعهنگهداری → قطعات یدکی
دارایی ثابتAsset Management
دستور کار / بازدیدنگهداری → دستور کار / بازدیدها

۱۰. اشتباهات رایج

اشتباه ❌درست ✅
پمپ باد را زیر لاکسا گذاشتنتجهیز جدا — دسته «تاسیسات»
آچار را مثل ماشین ثبت کردنفقط در انبار قطعات یدکی
قطعه بدون کاتالوگ وارد کردناول کاتالوگ، بعد نصب روی ماشین
فقط CMMS بدون دارایی ثابتماشین گران = هر دو جا ثبت شود
یک دسته برای همه چیزاز جدول تصمیم (بخش ۶) استفاده کنید
فراموش کردن گارانتی قطعهwarranty_status روی هر قطعه نصب‌شده

خلاصهٔ یک‌صفحه‌ای

مشتریپروژهخط تولیدماشینقطعات (درختی)
+ دسته نوع ماشین | کاتالوگ قطعه | انبار | دارایی ثابت

قانون طلایی:
کجاست؟ → خط و ماشین  |  چیست؟ → کاتالوگ  |  چند تا؟ → انبار  |  ارزش؟ → دارایی ثابت